Laatste nieuws

Bloggen

Zelf zaden oogsten                                     

 

De manier waarop je zaden oogst hangt af van het soort gewas waarvan je oogst. Er zijn gewassen die bloemen vormen waarin de zaden rijpen, maar ook gewassen waarvan de zaden in de vruchten worden gevormd.

Wanneer je bloemen laat uitbloeien, rijpen de zaden vanzelf en zullen de bloemen uitdrogen. Als ze bruin en droog zijn kan je ze eraf knippen, de zaden eruit halen en laten drogen.

Bij vruchtdragende planten kan je de vruchten laten rijpen, oogsten en het zaad uit de vruchten halen.

 

Waarom biologische zaden?
We hebben het doel om met name biologische zaden uit te lenen. Dit zijn zaden die gekweekt zijn zonder gebruik van kunstmest, chemische onkruidverdelgers of pesticiden. In de biologische teelt wordt het onkruid met de hand verwijderd en er wordt twee- tot driemaal geoogst. De zaden worden niet behandeld met schoonmaak-, schimmelwerende of kiemremmende middelen. In de biologische teelt worden streekeigen rassen verkocht, rassen die zich jaar na jaar verbeteren en aanpassen aan de veranderende omstandigheden door zaden te winnen van de beste en sterkste exemplaren. Door regelmatige kruisingen is er een brede genetische basis en zijn de groenten minder vatbaar voor massale schimmelaantasting of andere plagen.
 
Kort samengevat: door samen biologisch te tuinieren beperken we de schade op het milieu. Hoe natuurlijker hoe beter is ons motto.

Je herkent biologische zaden aan dit volgende logo:

https://mcusercontent.com/ccf52d97c3de228a9593ba016/images/fd8f9e10-0ac8-2b83-5bcf-b8dbf8669933.jpg

 

 

Hieronder vind je een aantal tips om te zorgen dat je goed kiemkrachtig zaad oogst en meer specifieke beschrijving van hoe je zaad bij verschillende soorten gewassen oogst.

 

 

Tips bij het oogsten van zaden
 

  •  

Oogst alleen zaad van gezonde planten

Heeft een plant bijvoorbeeld een schimmelziekte, oogst dan geen zaad.

 

  •  

Oogst steeds zaad van verschillende planten

Zo blijven de nakomelingen sterk en vermijd je inteelt.

 

  •  

Er is een verschil tussen zaadvaste rassen en hybride rassen

Bij een zaadvast ras komen uit het zaad planten voort met (ongeveer) dezelfde eigenschappen als de ouders. Vandaar de naam 'zaadvast'. De voorplantingscyclus kan dus eindeloos worden voortgezet, van generatie op generatie.

Hybride rassen herken je als er op het pakje zaad F1 of Hybride staat. Een hybride soort is een kruising van twee rassen die dit niet op de natuurlijke manier zouden doen. Hierbij wordt geselecteerd op bepaalde specifieke eigenschappen (bijvoorbeeld minder vatbaar voor schimmels). Dit biedt natuurlijk voordelen tijdens de groei. Het is echter niet aan te raden om weer zaad te oogsten uit de planten die uit hybride zaden zijn ontstaan.

De nakomelingen hiervan (F2) zullen niet hetzelfde zijn als de plant waarvan je oogst, maar een mengeling van de ouderplanten daarvan. Je weet dus niet wat voor eigenschappen de planten zullen hebben uit het zaad wat je hebt geoogst.

 

  •  

Voorkom kruisbestuiving

Door voldoende platafstand te houden. Kruisbestuiving kan plaatsvinden tussen verschillende rassen binnen dezelfde soort. Variëteiten zijn van hetzelfde soort als de eerste twee delen van de wetenschappelijke naam hetzelfde zijn. Bloemkool, broccoli en spruiten hebben de wetenschappelijke naam Brassica Oleracea en daarna volgt een specificatie. Deze kunnen elkaar dus bestuiven.

  •  

Oogst zaden op een droge, zonnige dag

Zaden zijn droog als de zaaddoosjes droog zijn. Deze zijn dan bleker, bruiner of geliger van kleur

Wanneer de zaden gedroogd zijn is het verstandig om ze in een zakje of potje luchtdicht, droog, koel en donker te bewaren. Dit is het tegenovergestelde van de omstandigheden die zaden nodig hebben om te ontkiemen en daarom zijn ze op deze manier het langst houdbaar.

 

  •  

Mooie tips van andere voor het oogsten van zaden

door Frans Oostveen van Tuincentrum Steck: https://steckutrecht.nl/blog/zaden-verzamelen-in-5-stappen-oogsten-en-bewaren/

Hoe start je zelf met oogsten van zaden? - Zadenbibliotheek Nederland

De stappen van het zaden oogsten tot bewaren - Zadenbibliotheek Nederland

 

Zelf zaden oogsten | Makkelijke Moestuin

 

 

 

 

Bloemen

Wanneer je bloemen laat uitbloeien wordt er zaad gevormd in het bloemhoofd of in een zaaddoos. Als je het zaad wilt oogsten, wacht dan tot ze bruin en droog zijn geworden. Je kan de uitgebloeide bloem er in zijn geheel afknippen en daarna verder laten drogen voordat je de zaden voorzichtig verwijderd en scheidt van de andere plantdelen.

 

Tips:

Kies hiervoor een mooie gezonde plant uit. Deze zal ook het beste zaad maken.

Wanneer er zaad gevormd wordt, stopt de plant vaak met het produceren van nieuwe bloemen. Zolang je dus van de mooie bloemen wilt genieten, is het aan te raden om de uitgebloeide bloemen van de plant te knippen. Maar als je zaad wilt winnen moet je ze juist wel laten uitbloeien. Het is daarom verstandig om met het winnen van zaad tot het eind van het seizoen te wachten. Of als je meerdere dezelfde planten hebt er 1 uit te kiezen om de laten uitbloeien voor het winnen van zaad.

Let wel op dat je de zaden oogst voordat ze zo pluizig zijn dat de zaden wegwaaien, of dat ze wegspringen.

 

Bladgroente (sla, andijvie)

Bladgroenten zullen bloemen gaan vormen wanneer ze niet geoogst worden. Ook hier is het aan te raden om een paar mooie gezonde exemplaren uit te kiezen om niet te oogsten maar om te laten doorschieten zodat deze gaat bloeien.

Het zaad is rijp wanneer het makkelijk uit de bloemhoofdjes loskomt.

 

Kolen

Kolen vormen in de lente van het 2e jaar een bloeistemgel, waaraan zich aan het eind van de bloei hauwen vormen die op kleine erwtenpeultjes lijken. Deze kan je oogsten zodra ze beige kleuren en makkelijk openspringen. Makkelijker is om de hele plant te oogsten wanneer het zaad nog niet rijp is en deze plant op de kop te laten drogen. Wanneer de zaad rijp is kan je de je zaaddragers bijvoorbeeld in een zak of kunnensloop doen en vervolgens pletten, zodat de zaden eruit komen. Scheidt daarna de zaden van het overige plantmateriaal.

Bloemkool en broccoli vormen een uitzondering. Hierbij worden de bloemstengels het 1e jaar gevormd wanneer je de eetbare kool niet oogst, maar laat zitten zodat er bloemetjes in ontstaan. Ook deze zullen daarna uitgroeien tot bloemstengels.

Omdat niet alle soorten tweeslachtig zijn is het verstandig om meerdere planten van hetzelfde ras te laten bloeien, zodat er kruisbestuiving kan plaatsvinden.

Zorg wel voor voldoende plantafstand tussen verschillende rassen binnen dezelfde soort, zodat er geen kruisbestuiving tussen deze soorten plaatsvind. Alle kolen van het ras Brassica Oleracea ( o.a. boerenkool, palmkool, broccoli, bloemkool, koolrabi, spruiten, Chinese kool) kunnen bijvoorbeeld met elkaar kruisen. Het is daarom nodig om voldoende plantafstand van ongeveer 200 meter aan te houden. In je tuin of op is dit meestal niet mogelijk. Als je zaad wilt oogsten is het daarom aan te bevelen om binnen een soort voor 1 ras te kiezen die je laat bloeien en waarvan je zaden gaat oogsten.

 

 

Peulvruchten

Uit peulvruchten kan je zaden (bonen) oogsten wanneer je ze niet oogst, maar aan de plant laat zitten totdat ze uitgedroogd zijn.

Ze zijn rijp wanneer ze beige en uitgedroogd zijn. 

 

Vlezige / natte vruchten

Fruit, tomaten en pompoen bevatten zaden in de vruchten. De zaden zijn rijp wanneer de vruchten rijp zijn. Om deze te winnen moet je ze uit het fruit halen en wassen om slijmerige natuurlijke anti-kiem laagje eraf te halen. Daarna goed laten drogen. drogen.

 

Courgettes en komkommers

Deze worden meestal geoogst als ze nog niet helemaal rijp zijn. Dan zijn de zaden nog niet goed gevormd. Wanneer je ze te groot laat worden zijn ze vaak minder lekker en zitten er taaie zaden in en vinden we de vruchten meestal niet meer zo lekker. Voor het oogsten van zaad is dit echter wel goed. Laat daarom aan het eind van het seizoen een komkommer of courgette helemaal uitrijpen zodat je de zaden eruit kan oogsten. 

Moestuinders zijn vaak bang voor kruisbestuiving tussen soorten uit de komkommerfamilie (Cucurbiteaceae) welke meloen, komkommer, courgette, pompoen en kalebassen omvat. Dit zal echter alleen voorkomen bij verschillende rassen binnen een soort en dus niet tussen soorten. (Zelf zaden telen, 2013). Een watermeloen zal dus niet met een courgette of komkommer kruisen.

De soort Cucurbita Pepo, omvat o.a.courgette, Pattisson, Oliepompoen en sommige soorten sierpompoen en kalebassen. Hiertussen kan dus wel kruisbestuiving ontstaan.

Hiervoor wordt een plantafstand van 400 meter in de tuin aangeraden (Zelf zaden telen, 2013). Wanneer je je tuin meerdere rassen van eenzelfde soort is het dus niet verstandig zelf zaden te oogsten.

 

 

 

 

 

 

Bronnen:

  • Zelf Zaden telen – Basisboek voor zaadteelt in de moestuin (uitgeverij Jan van Arkel/ Velt vzw, 2016)
  • Website: Zaaigoed in Overvloed www.diyseeds.org/nl

    Zelf zaden oogsten                                     

     

    De manier waarop je zaden oogst hangt af van het soort gewas waarvan je oogst. Er zijn gewassen die bloemen vormen waarin de zaden rijpen, maar ook gewassen waarvan de zaden in de vruchten worden gevormd.

    Wanneer je bloemen laat uitbloeien, rijpen de zaden vanzelf en zullen de bloemen uitdrogen. Als ze bruin en droog zijn kan je ze eraf knippen, de zaden eruit halen en laten drogen.

    Bij vruchtdragende planten kan je de vruchten laten rijpen, oogsten en het zaad uit de vruchten halen.

     

    Waarom biologische zaden?
    We hebben het doel om met name biologische zaden uit te lenen. Dit zijn zaden die gekweekt zijn zonder gebruik van kunstmest, chemische onkruidverdelgers of pesticiden. In de biologische teelt wordt het onkruid met de hand verwijderd en er wordt twee- tot driemaal geoogst. De zaden worden niet behandeld met schoonmaak-, schimmelwerende of kiemremmende middelen. In de biologische teelt worden streekeigen rassen verkocht, rassen die zich jaar na jaar verbeteren en aanpassen aan de veranderende omstandigheden door zaden te winnen van de beste en sterkste exemplaren. Door regelmatige kruisingen is er een brede genetische basis en zijn de groenten minder vatbaar voor massale schimmelaantasting of andere plagen.
     
    Kort samengevat: door samen biologisch te tuinieren beperken we de schade op het milieu. Hoe natuurlijker hoe beter is ons motto.

    Je herkent biologische zaden aan dit volgende logo:

    https://mcusercontent.com/ccf52d97c3de228a9593ba016/images/fd8f9e10-0ac8-2b83-5bcf-b8dbf8669933.jpg

     

     

    Hieronder vind je een aantal tips om te zorgen dat je goed kiemkrachtig zaad oogst en meer specifieke beschrijving van hoe je zaad bij verschillende soorten gewassen oogst.

     

     

    Tips bij het oogsten van zaden
     

    •  

    Oogst alleen zaad van gezonde planten

    Heeft een plant bijvoorbeeld een schimmelziekte, oogst dan geen zaad.

     

    •  

    Oogst steeds zaad van verschillende planten

    Zo blijven de nakomelingen sterk en vermijd je inteelt.

     

    •  

    Er is een verschil tussen zaadvaste rassen en hybride rassen

    Bij een zaadvast ras komen uit het zaad planten voort met (ongeveer) dezelfde eigenschappen als de ouders. Vandaar de naam 'zaadvast'. De voorplantingscyclus kan dus eindeloos worden voortgezet, van generatie op generatie.

    Hybride rassen herken je als er op het pakje zaad F1 of Hybride staat. Een hybride soort is een kruising van twee rassen die dit niet op de natuurlijke manier zouden doen. Hierbij wordt geselecteerd op bepaalde specifieke eigenschappen (bijvoorbeeld minder vatbaar voor schimmels). Dit biedt natuurlijk voordelen tijdens de groei. Het is echter niet aan te raden om weer zaad te oogsten uit de planten die uit hybride zaden zijn ontstaan.

    De nakomelingen hiervan (F2) zullen niet hetzelfde zijn als de plant waarvan je oogst, maar een mengeling van de ouderplanten daarvan. Je weet dus niet wat voor eigenschappen de planten zullen hebben uit het zaad wat je hebt geoogst.

     

    •  

    Voorkom kruisbestuiving

    Door voldoende platafstand te houden. Kruisbestuiving kan plaatsvinden tussen verschillende rassen binnen dezelfde soort. Variëteiten zijn van hetzelfde soort als de eerste twee delen van de wetenschappelijke naam hetzelfde zijn. Bloemkool, broccoli en spruiten hebben de wetenschappelijke naam Brassica Oleracea en daarna volgt een specificatie. Deze kunnen elkaar dus bestuiven.

    •  

    Oogst zaden op een droge, zonnige dag

    Zaden zijn droog als de zaaddoosjes droog zijn. Deze zijn dan bleker, bruiner of geliger van kleur

    Wanneer de zaden gedroogd zijn is het verstandig om ze in een zakje of potje luchtdicht, droog, koel en donker te bewaren. Dit is het tegenovergestelde van de omstandigheden die zaden nodig hebben om te ontkiemen en daarom zijn ze op deze manier het langst houdbaar.

     

    •  

    Mooie tips van andere voor het oogsten van zaden

    door Frans Oostveen van Tuincentrum Steck: https://steckutrecht.nl/blog/zaden-verzamelen-in-5-stappen-oogsten-en-bewaren/

    Hoe start je zelf met oogsten van zaden? - Zadenbibliotheek Nederland

    De stappen van het zaden oogsten tot bewaren - Zadenbibliotheek Nederland

     

    Zelf zaden oogsten | Makkelijke Moestuin

     

     

     

     

    Bloemen

    Wanneer je bloemen laat uitbloeien wordt er zaad gevormd in het bloemhoofd of in een zaaddoos. Als je het zaad wilt oogsten, wacht dan tot ze bruin en droog zijn geworden. Je kan de uitgebloeide bloem er in zijn geheel afknippen en daarna verder laten drogen voordat je de zaden voorzichtig verwijderd en scheidt van de andere plantdelen.

     

    Tips:

    Kies hiervoor een mooie gezonde plant uit. Deze zal ook het beste zaad maken.

    Wanneer er zaad gevormd wordt, stopt de plant vaak met het produceren van nieuwe bloemen. Zolang je dus van de mooie bloemen wilt genieten, is het aan te raden om de uitgebloeide bloemen van de plant te knippen. Maar als je zaad wilt winnen moet je ze juist wel laten uitbloeien. Het is daarom verstandig om met het winnen van zaad tot het eind van het seizoen te wachten. Of als je meerdere dezelfde planten hebt er 1 uit te kiezen om de laten uitbloeien voor het winnen van zaad.

    Let wel op dat je de zaden oogst voordat ze zo pluizig zijn dat de zaden wegwaaien, of dat ze wegspringen.

     

    Bladgroente (sla, andijvie)

    Bladgroenten zullen bloemen gaan vormen wanneer ze niet geoogst worden. Ook hier is het aan te raden om een paar mooie gezonde exemplaren uit te kiezen om niet te oogsten maar om te laten doorschieten zodat deze gaat bloeien.

    Het zaad is rijp wanneer het makkelijk uit de bloemhoofdjes loskomt.

     

    Kolen

    Kolen vormen in de lente van het 2e jaar een bloeistemgel, waaraan zich aan het eind van de bloei hauwen vormen die op kleine erwtenpeultjes lijken. Deze kan je oogsten zodra ze beige kleuren en makkelijk openspringen. Makkelijker is om de hele plant te oogsten wanneer het zaad nog niet rijp is en deze plant op de kop te laten drogen. Wanneer de zaad rijp is kan je de je zaaddragers bijvoorbeeld in een zak of kunnensloop doen en vervolgens pletten, zodat de zaden eruit komen. Scheidt daarna de zaden van het overige plantmateriaal.

    Bloemkool en broccoli vormen een uitzondering. Hierbij worden de bloemstengels het 1e jaar gevormd wanneer je de eetbare kool niet oogst, maar laat zitten zodat er bloemetjes in ontstaan. Ook deze zullen daarna uitgroeien tot bloemstengels.

    Omdat niet alle soorten tweeslachtig zijn is het verstandig om meerdere planten van hetzelfde ras te laten bloeien, zodat er kruisbestuiving kan plaatsvinden.

    Zorg wel voor voldoende plantafstand tussen verschillende rassen binnen dezelfde soort, zodat er geen kruisbestuiving tussen deze soorten plaatsvind. Alle kolen van het ras Brassica Oleracea ( o.a. boerenkool, palmkool, broccoli, bloemkool, koolrabi, spruiten, Chinese kool) kunnen bijvoorbeeld met elkaar kruisen. Het is daarom nodig om voldoende plantafstand van ongeveer 200 meter aan te houden. In je tuin of op is dit meestal niet mogelijk. Als je zaad wilt oogsten is het daarom aan te bevelen om binnen een soort voor 1 ras te kiezen die je laat bloeien en waarvan je zaden gaat oogsten.

     

     

    Peulvruchten

    Uit peulvruchten kan je zaden (bonen) oogsten wanneer je ze niet oogst, maar aan de plant laat zitten totdat ze uitgedroogd zijn.

    Ze zijn rijp wanneer ze beige en uitgedroogd zijn. 

     

    Vlezige / natte vruchten

    Fruit, tomaten en pompoen bevatten zaden in de vruchten. De zaden zijn rijp wanneer de vruchten rijp zijn. Om deze te winnen moet je ze uit het fruit halen en wassen om slijmerige natuurlijke anti-kiem laagje eraf te halen. Daarna goed laten drogen. drogen.

     

    Courgettes en komkommers

    Deze worden meestal geoogst als ze nog niet helemaal rijp zijn. Dan zijn de zaden nog niet goed gevormd. Wanneer je ze te groot laat worden zijn ze vaak minder lekker en zitten er taaie zaden in en vinden we de vruchten meestal niet meer zo lekker. Voor het oogsten van zaad is dit echter wel goed. Laat daarom aan het eind van het seizoen een komkommer of courgette helemaal uitrijpen zodat je de zaden eruit kan oogsten. 

    Zelf zaden oogsten                                     

     

    De manier waarop je zaden oogst hangt af van het soort gewas waarvan je oogst. Er zijn gewassen die bloemen vormen waarin de zaden rijpen, maar ook gewassen waarvan de zaden in de vruchten worden gevormd.

    Wanneer je bloemen laat uitbloeien, rijpen de zaden vanzelf en zullen de bloemen uitdrogen. Als ze bruin en droog zijn kan je ze eraf knippen, de zaden eruit halen en laten drogen.

    Bij vruchtdragende planten kan je de vruchten laten rijpen, oogsten en het zaad uit de vruchten halen.

     

    Waarom biologische zaden?
    We hebben het doel om met name biologische zaden uit te lenen. Dit zijn zaden die gekweekt zijn zonder gebruik van kunstmest, chemische onkruidverdelgers of pesticiden. In de biologische teelt wordt het onkruid met de hand verwijderd en er wordt twee- tot driemaal geoogst. De zaden worden niet behandeld met schoonmaak-, schimmelwerende of kiemremmende middelen. In de biologische teelt worden streekeigen rassen verkocht, rassen die zich jaar na jaar verbeteren en aanpassen aan de veranderende omstandigheden door zaden te winnen van de beste en sterkste exemplaren. Door regelmatige kruisingen is er een brede genetische basis en zijn de groenten minder vatbaar voor massale schimmelaantasting of andere plagen.
     
    Kort samengevat: door samen biologisch te tuinieren beperken we de schade op het milieu. Hoe natuurlijker hoe beter is ons motto.

    Je herkent biologische zaden aan dit volgende logo:

    https://mcusercontent.com/ccf52d97c3de228a9593ba016/images/fd8f9e10-0ac8-2b83-5bcf-b8dbf8669933.jpg

     

     

    Hieronder vind je een aantal tips om te zorgen dat je goed kiemkrachtig zaad oogst en meer specifieke beschrijving van hoe je zaad bij verschillende soorten gewassen oogst.

     

     

    Tips bij het oogsten van zaden
     

    •  

    Oogst alleen zaad van gezonde planten

    Heeft een plant bijvoorbeeld een schimmelziekte, oogst dan geen zaad.

     

    •  

    Oogst steeds zaad van verschillende planten

    Zo blijven de nakomelingen sterk en vermijd je inteelt.

     

    •  

    Er is een verschil tussen zaadvaste rassen en hybride rassen

    Bij een zaadvast ras komen uit het zaad planten voort met (ongeveer) dezelfde eigenschappen als de ouders. Vandaar de naam 'zaadvast'. De voorplantingscyclus kan dus eindeloos worden voortgezet, van generatie op generatie.

    Hybride rassen herken je als er op het pakje zaad F1 of Hybride staat. Een hybride soort is een kruising van twee rassen die dit niet op de natuurlijke manier zouden doen. Hierbij wordt geselecteerd op bepaalde specifieke eigenschappen (bijvoorbeeld minder vatbaar voor schimmels). Dit biedt natuurlijk voordelen tijdens de groei. Het is echter niet aan te raden om weer zaad te oogsten uit de planten die uit hybride zaden zijn ontstaan.

    De nakomelingen hiervan (F2) zullen niet hetzelfde zijn als de plant waarvan je oogst, maar een mengeling van de ouderplanten daarvan. Je weet dus niet wat voor eigenschappen de planten zullen hebben uit het zaad wat je hebt geoogst.

     

    •  

    Voorkom kruisbestuiving

    Door voldoende platafstand te houden. Kruisbestuiving kan plaatsvinden tussen verschillende rassen binnen dezelfde soort. Variëteiten zijn van hetzelfde soort als de eerste twee delen van de wetenschappelijke naam hetzelfde zijn. Bloemkool, broccoli en spruiten hebben de wetenschappelijke naam Brassica Oleracea en daarna volgt een specificatie. Deze kunnen elkaar dus bestuiven.

    •  

    Oogst zaden op een droge, zonnige dag

    Zaden zijn droog als de zaaddoosjes droog zijn. Deze zijn dan bleker, bruiner of geliger van kleur

    Wanneer de zaden gedroogd zijn is het verstandig om ze in een zakje of potje luchtdicht, droog, koel en donker te bewaren. Dit is het tegenovergestelde van de omstandigheden die zaden nodig hebben om te ontkiemen en daarom zijn ze op deze manier het langst houdbaar.

     

    •  

    Mooie tips van andere voor het oogsten van zaden

    door Frans Oostveen van Tuincentrum Steck: https://steckutrecht.nl/blog/zaden-verzamelen-in-5-stappen-oogsten-en-bewaren/

    Hoe start je zelf met oogsten van zaden? - Zadenbibliotheek Nederland

    De stappen van het zaden oogsten tot bewaren - Zadenbibliotheek Nederland

     

    Zelf zaden oogsten | Makkelijke Moestuin

     

     

     

     

    Bloemen

    Wanneer je bloemen laat uitbloeien wordt er zaad gevormd in het bloemhoofd of in een zaaddoos. Als je het zaad wilt oogsten, wacht dan tot ze bruin en droog zijn geworden. Je kan de uitgebloeide bloem er in zijn geheel afknippen en daarna verder laten drogen voordat je de zaden voorzichtig verwijderd en scheidt van de andere plantdelen.

     

    Tips:

    Kies hiervoor een mooie gezonde plant uit. Deze zal ook het beste zaad maken.

    Wanneer er zaad gevormd wordt, stopt de plant vaak met het produceren van nieuwe bloemen. Zolang je dus van de mooie bloemen wilt genieten, is het aan te raden om de uitgebloeide bloemen van de plant te knippen. Maar als je zaad wilt winnen moet je ze juist wel laten uitbloeien. Het is daarom verstandig om met het winnen van zaad tot het eind van het seizoen te wachten. Of als je meerdere dezelfde planten hebt er 1 uit te kiezen om de laten uitbloeien voor het winnen van zaad.

    Let wel op dat je de zaden oogst voordat ze zo pluizig zijn dat de zaden wegwaaien, of dat ze wegspringen.

     

    Bladgroente (sla, andijvie)

    Bladgroenten zullen bloemen gaan vormen wanneer ze niet geoogst worden. Ook hier is het aan te raden om een paar mooie gezonde exemplaren uit te kiezen om niet te oogsten maar om te laten doorschieten zodat deze gaat bloeien.

    Het zaad is rijp wanneer het makkelijk uit de bloemhoofdjes loskomt.

     

    Kolen

    Kolen vormen in de lente van het 2e jaar een bloeistemgel, waaraan zich aan het eind van de bloei hauwen vormen die op kleine erwtenpeultjes lijken. Deze kan je oogsten zodra ze beige kleuren en makkelijk openspringen. Makkelijker is om de hele plant te oogsten wanneer het zaad nog niet rijp is en deze plant op de kop te laten drogen. Wanneer de zaad rijp is kan je de je zaaddragers bijvoorbeeld in een zak of kunnensloop doen en vervolgens pletten, zodat de zaden eruit komen. Scheidt daarna de zaden van het overige plantmateriaal.

    Bloemkool en broccoli vormen een uitzondering. Hierbij worden de bloemstengels het 1e jaar gevormd wanneer je de eetbare kool niet oogst, maar laat zitten zodat er bloemetjes in ontstaan. Ook deze zullen daarna uitgroeien tot bloemstengels.

    Omdat niet alle soorten tweeslachtig zijn is het verstandig om meerdere planten van hetzelfde ras te laten bloeien, zodat er kruisbestuiving kan plaatsvinden.

    Zorg wel voor voldoende plantafstand tussen verschillende rassen binnen dezelfde soort, zodat er geen kruisbestuiving tussen deze soorten plaatsvind. Alle kolen van het ras Brassica Oleracea ( o.a. boerenkool, palmkool, broccoli, bloemkool, koolrabi, spruiten, Chinese kool) kunnen bijvoorbeeld met elkaar kruisen. Het is daarom nodig om voldoende plantafstand van ongeveer 200 meter aan te houden. In je tuin of op is dit meestal niet mogelijk. Als je zaad wilt oogsten is het daarom aan te bevelen om binnen een soort voor 1 ras te kiezen die je laat bloeien en waarvan je zaden gaat oogsten.

     

     

    Peulvruchten

    Uit peulvruchten kan je zaden (bonen) oogsten wanneer je ze niet oogst, maar aan de plant laat zitten totdat ze uitgedroogd zijn.

    Ze zijn rijp wanneer ze beige en uitgedroogd zijn. 

     

    Vlezige / natte vruchten

    Fruit, tomaten en pompoen bevatten zaden in de vruchten. De zaden zijn rijp wanneer de vruchten rijp zijn. Om deze te winnen moet je ze uit het fruit halen en wassen om slijmerige natuurlijke anti-kiem laagje eraf te halen. Daarna goed laten drogen. drogen.

     

    Courgettes en komkommers

    Deze worden meestal geoogst als ze nog niet helemaal rijp zijn. Dan zijn de zaden nog niet goed gevormd. Wanneer je ze te groot laat worden zijn ze vaak minder lekker en zitten er taaie zaden in en vinden we de vruchten meestal niet meer zo lekker. Voor het oogsten van zaad is dit echter wel goed. Laat daarom aan het eind van het seizoen een komkommer of courgette helemaal uitrijpen zodat je de zaden eruit kan oogsten. 

    Moestuinders zijn vaak bang voor kruisbestuiving tussen soorten uit de komkommerfamilie (Cucurbiteaceae) welke meloen, komkommer, courgette, pompoen en kalebassen omvat. Dit zal echter alleen voorkomen bij verschillende rassen binnen een soort en dus niet tussen soorten. (Zelf zaden telen, 2013). Een watermeloen zal dus niet met een courgette of komkommer kruisen.

    De soort Cucurbita Pepo, omvat o.a.courgette, Pattisson, Oliepompoen en sommige soorten sierpompoen en kalebassen. Hiertussen kan dus wel kruisbestuiving ontstaan.

    Hiervoor wordt een plantafstand van 400 meter in de tuin aangeraden (Zelf zaden telen, 2013). Wanneer je je tuin meerdere rassen van eenzelfde soort is het dus niet verstandig zelf zaden te oogsten.

     

     

     

     

     

     

    Bronnen:

  • Zelf Zaden telen – Basisboek voor zaadteelt in de moestuin (uitgeverij Jan van Arkel/ Velt vzw, 2016)
  • Website: Zaaigoed in Overvloed www.diyseeds.org/nl
  • Moestuinders zijn vaak bang voor kruisbestuiving tussen soorten uit de komkommerfamilie (Cucurbiteaceae) welke meloen, komkommer, courgette, pompoen en kalebassen omvat. Dit zal echter alleen voorkomen bij verschillende rassen binnen een soort en dus niet tussen soorten. (Zelf zaden telen, 2013). Een watermeloen zal dus niet met een courgette of komkommer kruisen.

    De soort Cucurbita Pepo, omvat o.a.courgette, Pattisson, Oliepompoen en sommige soorten sierpompoen en kalebassen. Hiertussen kan dus wel kruisbestuiving ontstaan.

    Hiervoor wordt een plantafstand van 400 meter in de tuin aangeraden (Zelf zaden telen, 2013). Wanneer je je tuin meerdere rassen van eenzelfde soort is het dus niet verstandig zelf zaden te oogsten.

     

     

     

     

     

     

    Bronnen:

  • Zelf Zaden telen – Basisboek voor zaadteelt in de moestuin (uitgeverij Jan van Arkel/ Velt vzw, 2016)
  • Website: Zaaigoed in Overvloed www.diyseeds.org/nl

Abonneer

Ben jij geinteresseerd in de zadenbibliotheek in Utrecht en wil je op de hoogte blijven van wat we allemaal doen, schrijf je dan snel in....

E-mail *